İpek Halı Yıkama: İpek ve İpek Görünümlü Halıya Nasıl Bakılır?

İpek halı yıkanabilir, ama evde değil, bu tür halıyı bilen bir uzmanın elinde. Gerçek ipek halı da ipek görünümlü viskon (bambu) halı da suya, sürtünmeye ve yanlış temizleyiciye çok hassastır; yanlış yıkamada renk akabilir, parlaklık kaybolabilir, yüzeyde kalıcı izler oluşabilir. Evde yapılacak olan yalnız düzenli, nazik süpürme ve dökülen sıvıyı ovmadan bastırarak almaktır.

İpek halı çoğu evde en değerli halıdır. Bu yazıda gerçek ipek ile ipek görünümlü halının farkını, evde yapılacakları ve yapılmayacakları, firmaya verirken neyi sormanız gerektiğini anlatıyoruz.

İpek halı ile ipek görünümlü halı arasındaki fark

"İpek halı" denince iki farklı halı akla gelebilir:

Gerçek ipek halı ile viskon halıyı gözle ayırmak kolay değildir. Halının etiketi, satın alındığı yerden gelen belge ve fiyatı bir fikir verir; kesin ayrımı halıyı inceleyen bir uzman yapar. Hangisi olursa olsun yaklaşım benzerdir: yumuşak, dikkatli, uzman işi.

İpek halı neden bu kadar hassas?

Islandığında zayıflar

İpek ve özellikle viskon lifi ıslandığında dayanıklılığını kaybeder. Islakken ovulan ya da fırçalanan lif kolayca kırılır, yüzey bulanıklaşır.

Parlaklık kolay kaybolur

İpek halının değerini veren o parlak görüntü, lifin düzgün yüzeyinden gelir. Sert ovma, yanlış temizleyici ya da uzun süre ıslak kalma bu yüzeyi bozar; halı mat ve tüylenmiş görünür.

Renk akabilir

İpek halılarda kullanılan boyalar yıkamada akmaya yatkın olabilir. Koyu renkli bir motifin açık zemine bulaşması geri dönüşü zor bir sorundur.

Su izi ve halka

Islanan viskon halıda, kuruduğunda kenarında sarımsı ya da kahverengi bir halka kalabilir. Bu yüzden ipek ve viskon halıya bol suyla müdahale edilmez.

Evde yapabilecekleriniz

Nazik süpürme

İpek halıyı düzenli ama nazikçe süpürün. Döner fırçayı kapatın ya da yalnız emiş başlığını kullanın. Halının tüy yönünde, yavaşça çalışın. Saçakları süpürgeye kaptırmayın.

Az basılan yere serme

İpek halı yoğun basılan bir koridorda ya da kapı önünde hızla aşınır. Mümkünse az kullanılan bir odaya ya da mobilyanın altına serin.

Güneşten koruma

Doğrudan güneş ışığı ipek halının renklerini soldurabilir. Pencere önündeki halıyı perdeyle koruyun ya da zaman zaman döndürün.

Dökülen sıvıya ovmadan müdahale

Bir şey döküldüğünde:

1. Hemen temiz, beyaz, kuru bir bezle bastırarak sıvıyı alın.
2. Ovmayın, fırçalamayın.
3. Sabun, leke çıkarıcı, sirke ya da sıcak su denemeyin.
4. Leke kalırsa en kısa sürede uzmana gösterin ve ne döküldüğünü söyleyin.

Genel leke adımları için halıya leke olunca ne yapmalı yazısına bakabilirsiniz; ama ipek halıda o yazıdaki ev yöntemlerinin çoğunu denemeden uzmana danışın.

Evde kesinlikle yapılmaması gerekenler

• Halıyı evde suyla yıkamak.
• Halı yıkama makinesi ya da buharlı temizleyici kullanmak.
• Leke çıkarıcı, ağartıcı ya da internette gördüğünüz karışımları denemek.
• Sert fırçayla ovmak.
• Halıyı ıslak ya da nemli hâlde katlamak, sarmak.

İpek halıyı firmaya verirken

İpek halı için firma seçerken sormanız gerekenler biraz daha fazladır:

• Bu tür halıda deneyiminiz var mı? İpek ve viskon halıyı daha önce yıkadıklarını, hangi yöntemi kullandıklarını sorun.
• Boya denemesi yapıyor musunuz? Yıkamadan önce renk akıp akmadığına bakılması önemlidir.
• Nasıl kurutuyorsunuz? İpek halı uzun süre ıslak kalmamalı, doğrudan güneşte de kurumamalıdır.
• Risk varsa söyler misiniz? Dürüst bir firma, halınızın yıkamada taşıdığı riski önceden söyler; bazen tam yıkama yerine daha sınırlı bir temizlik önerebilir.
• Hasar durumunda ne yapıyorsunuz? Bu soruyu sormak ve cevabı yazılı almak değerli halıda özellikle önemlidir.

Genel firma seçimi için halı yıkama firması nasıl seçilir yazısına bakabilirsiniz.

Teslim ederken

• Halının ipek ya da viskon olduğunu, bilmiyorsanız "ipek olabilir" diye söyleyin.
• Halının fotoğraflarını önden ve arkadan çekin; mevcut leke, aşınma ve saçak sorunlarını kayda geçirin.
• Ölçüsünü not edin; ipek halının m² fiyatı diğer halılardan farklı olabilir.

İpek halıda sık sorulan sorunlar

Parlaklık kayboldu

Yanlış yıkanan ya da üzerinde ovma yapılan ipek ve viskon halıda yüzey mat ve tüylenmiş görünebilir. Bu bazen kalıcıdır. Halıyı uzmana gösterip neyin yapılabileceğini sormak, evde yeni bir şey denemekten iyidir.

Kahverengi halka oluştu

Viskon halıda ıslanan yerin kenarında kuruduktan sonra kahverengi ya da sarımsı bir halka kalabilir. Üzerine yeniden su dökmek halkayı büyütebilir. Uzmana gösterin.

Tüyler yattı, iz kaldı

İpek halıda tüylerin yatış yönüne göre açık ve koyu bölgeler görünür; üzerine basılan yerde iz kalır. Bu çoğu zaman lifin doğal davranışıdır. Yumuşak bir fırçayla tüy yönünde düzeltmek görüntüyü toparlar.

Saçak sarardı

Saçaklar halının diğer kısımlarından daha çabuk kirlenir ve sararabilir. Saçağı evde ağartmaya çalışmayın; ağartıcı lifi bozar ve halının gövdesine bulaşabilir. Yıkama sırasında firmaya saçakları özellikle söyleyin.

İpek halı ne sıklıkla yıkatılmalı?

İpek halı sık yıkamayı sevmez. Az basılan bir yerde duran, düzenli süpürülen bir ipek halıyı ihtiyaç olmadıkça yıkatmaya gerek yoktur. Kirlenme, koku ya da leke varsa uzmana gösterip ne gerektiğini sormak, takvime göre yıkatmaktan daha doğrudur.

Teslimde neye bakmalı?

İpek halı geri geldiğinde sermeden önce birkaç şeye bakın: yüzeyin parlaklığı eskisi gibi mi, renklerde akma ya da halka var mı, saçaklar düzgün mü, halı tamamen kuru mu? Teslimden önce çektiğiniz fotoğraflarla karşılaştırmak işinizi kolaylaştırır. Bir sorun görürseniz bunu teslim anında, firmanın çalışanı yanınızdayken söyleyin.

Yıkamadan sonra ve saklama

İpek halı geldikten sonra tamamen kuru olduğundan emin olun. Kaldıracaksanız katlamak yerine rulo yapın, nefes alan bir örtüye sarın ve kuru, karanlık bir yerde saklayın. Ayrıntılar için yıkama sonrası halı bakımı yazısına bakın. Yün ve el dokuma halı için de benzer bir rehberimiz var: yün ve el dokuma halı yıkama.

İpek halınızı yıkatacak bir firma arıyorsanız, bölgenizdeki halı yıkama firmalarını halı yıkama rehberinde bulup bu soruları doğrudan sorabilirsiniz.

Sık sorulanlar